Ajurweda - równowaga ducha i umysłu

Ajurweda - równowaga ducha i umysłu

Ajurweda to system medyczny i filozoficzny, który liczy pięć tysięcy lat i wywodzi się ze starożytnych Indii. Jest to życiowa wiedza o uzdrawianiu. Filozofia, której istotą jest świadome dążenie człowieka do pełnej równowagi na poziomie ciała, ducha i umysłu.

W obszarze zainteresowań ajurwerdy jest człowiek, jednak filozofia ta spogląda na człowieka poprzez pryzmat jego duchowości, fizyczności i współgrania z naturą. W wedyjskiej kulturze celem życia jest samopoznanie lub samospełnienie, tj. realizacja boskiej świadomości i wyrażanie tej boskości w codziennym życiu. Ajurweda jest zatem holistycznym spojrzeniem na kwestie związane z medycyną naturalną. Ta starohinduska wiedza analizuje dogłębnie każdy aspekt ludzkiego życia, koncentrując się na zapobieganiu chorobie, zaś gdy do niej dojdzie, usuwaniu jej źródła, a nie objawów.

Ajurweda opiera się na założeniu, że we wszystkim, co istnieje przejawia się energia, zwana w sanskrycie praną, która jest siłą życiową i przenika wszechświat pod postacią pięciu żywiołów: przestrzeni, powietrza, ognia, wody i ziemi. W człowieku prana występuje pod postacią zróżnicowanej energii trzech dosha: vaty, pitty i kaphy. Każdy człowiek posiada wyjątkową kombinację tych trzech energii, a harmonijne ich współistnienie jest wyznacznikiem zdrowia.

Trzy energie

Energia vata reguluje funkcje związane z ruchem, czyli oddychanie, krążenie, mruganie, bicie serca. Kiedy vata jest w równowadze, sprzyja witalności i kreatywności, natomiast zaburzona powoduje strach i niepokój.

Pitta zarządza metabolizmem, czyli trawieniem, przyswajaniem, regulacją temperatury ciała. Będąc w równowadze pitta manifestuje się jako zadowolenie, dobra inteligencja. Zaburzona pitta powoduje gniew lub rozdrażnienie.

Kapha natomiast to energia, która kontroluje procesy wzrostu w ciele, nawilża skórę, utrzymuje system odpornościowy. Zrównoważona kapha wyraża się jako miłość i wybaczenie. Zaburzona prowadzi do braku poczucia bezpieczeństwa, zazdrości.

Każdy ma w sobie energię kapha, pitta i vata, ale zazwyczaj  jedna lub dwie dominują u danej osoby. Indywidualna dosha wpływa na budowę i wygląd ciała oraz na skłonność do pewnych dolegliwości. Vata reagują na stres zaburzeniami trawienia, łuszczeniem się skóry, bólami głowy. Pitta pod wpływem długotrwałego stresu może nabawić się wrzodów żołądka i wyprysków na skórze. Skutkiem przemęczenia i nerwowego trybu życia kaphy będą łojotok skóry i włosów oraz skurcze mięśni gardła i karku.

Oczyszczanie organizmu

W centrum ajurwedycznej pielęgnacji ciała i duszy znajduje się osobowość człowieka, jej rozwój, dążenie do harmonii z samym sobą, prawami natury i wszechświata. Leczenie wszelkich problemów odbywa się zgodnie z przeświadczeniem, że ciało i psychika są nierozerwalną całością.

Dolegliwości ciała traktuje się jako zaburzenia w sferach duchowej, fizycznej i psychicznej. Najważniejszym zadaniem każdej terapii ajurwedycznej jest doprowadzenie do pełnej harmonii pomiędzy trzema dosha. Staje się to możliwe po oczyszczeniu organizmu z toksycznych produktów przemiany materii.

Do klasycznych metod ajurwedycznych należy pancha karma, czyli pięć zabiegów oczyszczających organizm.

Terapia trwa od jednego do trzech tygodni i pomaga w leczeniu chorób reumatycznych, krążeniowych, naczyniowych, bezsenności, depresji, a także niweluje skutki stresu i przepracowania.

Najpierw stosuje się produkty oleiste, aby „rozpuścić" wszelkie zbędne złogi powstałe w procesie przemiany materii. Olejki aromatyczne wykorzystuje się podczas specjalnych masaży, które wykonuje dwóch terapeutów.

Masaż Abhyanga jest delikatny, łagodny i odprężający. Masaż Vishes wykonuje się mocniej i głębiej, przez co działa aktywizująco i stymulująco na tkanki. Najgłębszym jest masaż Udvarthana, który stosuje się w terapii antycelulitowej i wspomagającej odchudzanie. W porażeniu mięśni i nerwów stosuje się masaż Pinda Sweda, który synchronicznie wykonuje czterech masażystów, używając ciepłego odwaru z ryżu i zbóż.

Całe ciało, oprócz głowy, poddaje się oddziaływaniu pary wodnej w zabiegu Svedana. Natomiast polewanie czoła mieszanką olejków ziołowych to zabieg Shirodhara, który uspokaja, odstresowuje, relaksuje i odpręża.

Ajurwedyjski masaż stopami wycisza emocje i udrażnia kanały energetyczne. Kąpiel w płatkach róż relaksuje. Maseczka z miodu czy czekolady pomaga usunąć z organizmu toksyny.

Zabiegi ajurwedyjskie wzmacniają system odpornościowy, eliminują skutki stresów i negatywnych emocji, energetyzują i regenerują, zwiększają wydolność umysłową i kondycję fizyczną, zapewniają zdrowy wygląd i jędrność ciała, regulują funkcjonowanie wszystkich narządów wewnętrznych, przywracają harmonijny przepływ energii.

Odmładzająca roślina

Jedną z najważniejszych roślin stosowanych w ajurwedzie jest ashwagandha. W tradycyjnej filozofii hinduskiej ashwagandha traktowana jest jako rasayana, czyli środek odmładzający. Ayurveda opisuje rasayanę jako to, co niszczy starość i chorobę, co oznacza, że przyjmując rasayanę pozostajemy młodzi i zdrowi. Rasayany miały na celu doprowadzenie ludzkiej fizjologii do stopnia perfekcji.

Słowo rasayana w sanskrycie oznacza formę mającą wpływ na tkankę pierwotną, która odżywia wszystkie tkanki ciała, zwane rasą. Rasa jest fluidem odpowiedzialnym za utrzymanie zdrowia i witalności. W miarę upływu lat stopniowo tracimy zawartość tego fluidu i komórki naszego ciała zaczynają „wysychać".

Rasayana uzupełnia te najgłębsze siły żywotne, zwiększając jasność postrzegania, fizyczną siłę, wytrzymałość i dając nam szansę na długowieczność. Rasayany odmładzają, odżywiają umysł i ciało, spowalniają procesy starzenia, zwiększają witalność, umożliwiają większą klarowność w wytyczaniu życiowych celów, powodują szybszą rekonwalescencję w dolegliwościach fizycznych i psychicznych, poprawiają brzmienie głosu, wzmacniają system odpornościowy, zapobiegają zmęczeniu, depresji, ociężałości, zwiększają uczucie rozkoszy, wzmacniają funkcjonowanie narządów rozrodczych, maksymalizują kreatywność i koncentrację.

Ajurwedyjski autorytet Charaka (100 r. p.n.e.) tak pisał o rasayanach: Ten, kto regularnie przyjmuje rasayany, osiąga długowieczność, odzyskuje młodość, większą zdolność zapamiętywania, wolność od chorób, lśniącą cerę i siłę konia.

Foto: istockphoto.com