Błona śluzowa nosa pełni bardzo ważną funkcję ochronną przed alergenami, wirusami, bakteriami i zanieczyszczeniami środowiska. To właśnie w nosie, dzięki sprawnym mechanizmom odpornościowym, większość infekcji zostaje stłumiona w zarodku.
Katar, czyli nadmierne wydzielanie początkowo płynu surowiczego, a następnie gęstego i lepkiego śluzu, może być spowodowany banalną infekcją wirusową lub bakteryjną, alergią albo wysuszeniem błony śluzowej pod wpływem centralnego ogrzewania czy klimatyzacji.
Katar jest nie tylko męczący i nieestetyczny, ale może być przyczyną poważnych chorób zatok, uszu, gardła, krtani, oskrzeli, a nawet płuc. Twierdzenie, że katar leczony trwa siedem dni, a nieleczony tydzień nie jest prawdziwe. Coraz więcej jest osób, które nieżyt nosa męczy przez cały rok.
Przyczyną kataru bakteryjnego i wirusowego jest zakażenie bakteryjne lub wirusowe błony śluzowej nosa. Do rozwinięcia się drobnoustrojów dochodzi przy oziębieniu lub przegrzaniu organizmu, które osłabiają odporność, czyli układ immunologiczny, co stwarza korzystne warunki dla zakażenia błony śluzowej nosa przez wirusy i bakterie chorobotwórcze. Te przenoszą się z osoby chorej na zdrową drogą powietrzno-kropelkową podczas kaszlu i kichania.
Katar wirusowy uzewnętrznia się wyciekiem wydzieliny wodnisto-śluzowej, zaś katar bakteryjny śluzowo-ropnej. Obu katarom może towarzyszyć kichanie, drapanie w gardle, gorączka, uczucie zatkania uszu, ból głowy. Tymczasowo osłabieniu ulega zmysł powonienia i smaku.