Nowe dziecko bezapelacyjnie detronizuje starsze, które jest zmuszone zmienić tytuł z ?Jedynaka" na ?starszego Brata" lub ?starszą Siostrę". Proces ten niestety zawsze jest bolesny dla starszego dziecka, które wszelkimi dostępnymi mu sposobami walczy o swój status - quo.

Tatiana Ziemkowska

Oczekując pojawienia się drugiego dziecka, każdy zapewne przysięga sobie w duchu: ?nigdy nie popełnię błędów moich rodziców", ?nie będę faworyzować żadnego z moich dzieci", ?nie będę stwarzać sytuacji do rywalizacji naszych dzieci"... Czy się udaje? Chyba nie do końca... Bo przecież w dziecięcej zazdrości o rodzeństwo nie chodzi o to, by rodzice równo kochali młodszego i starszego. Chodzi o to, by tego drugiego (brata, siostry) po prostu nie było, by nie trzeba było z nikim dzielić się uwagą, czasem i miłością rodziców.

Mit 1. Zazdrości można uniknąć

Większość rodziców oczekujących na pojawienie się drugiego dziecka w rodzinie, żywi przekonanie o tym, że zazdrości można uniknąć. Załagodzić sprawę, dołożyć wszelkich starań by starsza pociecha nie czuła się odrzucona - można i warto to robić, ale spowodować, by to uczucie w ogóle nie zaistniało - raczej nie możliwe. Dlaczego? Spróbujmy się zastanowić. Zazdrość (nie mylić z zawiścią) bierze swoje początki z miłości. Donald Woods Winnicott (1896-1971) - brytyjski psychoanalityk, pediatra, badacz niemowląt, twierdzi, że dziecięca zazdrość nie jest przejawem chorobliwym, jest reakcją jak najbardziej naturalną i wynika z tego, że dzieci kochają. Gdyby nie kochały - nie odczuwałyby zazdrości.

Dziecku odczuwającemu zazdrość trzeba pomóc - nie karcić i nie karać za przejawy agresji względem Młodszego. Pomóżmy malcowi uniknąć poczucia winy za własne uczucia (ono też towarzyszy Starszemu). Nie udawajmy, że nic się nie dzieje, lepiej porozmawiać i uzmysłowić dziecku, że zdajecie sobie sprawę z tego, że cierpi, że nie będziecie karać za zazdrość, bo wierzycie, że ona niebawem minie. Dawajcie mu poczucie bezpieczeństwa, chwalcie (nawet na wyrost) i zachwycajcie się nim. Takie traktowanie starszego dziecka spowoduje, że będzie ono starać się ?podciągnąć" do pochwał, a co najważniejsze - będzie miało świadomość, że wciąż jest kochane i ważne. Z czasem dziecko poradzi sobie z własnymi uczuciami.

Mit 2. Bycie starszym bratem/ siostrą to powód do dumy.

I rzeczywiście często dzieci są bardzo dumne z tego, że są w tej uprzywilejowanej pozycji kiedy ?ja już umiem", ?mi już wolno, a on nie może, bo jest za mały". Jest jednak druga strona medalu, często Starszy słyszy: ?jesteś już duży, możesz sam zasypiać..." Wówczas bycie starszym jest źródłem wszystkich nieszczęść. Dlatego często jest tak, ze starsze dziecko nagle domaga się mleka z butelki, każe się nosić, bujać na kolanach, chce kąpać się w wanience niemowlaka. Warto czasem pozwolić Starszemu na bycie malutkim, pamiętajmy, ze niezależnie od jego zachowania jest to tylko dziecko.